ARTUR KOZIOŁ


:: Artykuły


"...SÓL SILNYM NAS CZYNI..."

( Schroeter XVI. w)

Właściwości lecznicze soli znane już były w starożytności. Przypominali o nich również humaniści, którzy zwiedzali kopalnię wielicką w XVI wieku.
Schroeter pisał:

"….Sól silnym nas czyni, to balsam wszystkich rzeczy,
Wszelkie szkody od ludzi solny balsam oddala.
Gdy ciało przypadkowo boleśnie ktoś skaleczy,
Goi się rana zaraz, gdy posypiesz ją solą.
Lekarze też dlatego solą się posługują.
Czyż możnaby w lecznictwie bez soli się obchodzić…."

Wykorzystywano wtedy sól zmieszaną z innymi substancjami do leczenia różnorodnych schorzeń - ukąszenia węży i skorpionów, wrzodów, próchnicę zębów i wielu innych. Jednak dopiero w początkach XIX wieku za sprawą dr Feliksa Boczkowskiego - lekarza Salinarnego miasto Wieliczka stało się jak na owe czasy nowoczesnym i bardzo modnym kurortem, do którego przyjeżdżali kuracjusze z kraju i zagranicy. Wieliczka cieszyła się dużym uznaniem specjalistów z zakresu balneologii i medycyny fizykalnej oraz kuracjuszy, dla których pobyt w komorach wielickiej kopalni i łazienkach solankowych przynosił ulgę w dolegliwościach różnego rodzaju, szczególnie w schorzeniach dróg oddechowych - astmie, alergiach, ale także chorobach skóry i wielu innych ( leczono wtedy 36 jednostek chorobowych ). W tym czasie uporządkowano miasto, urządzono teatr, założono park, w którym dla kuracjuszy grała orkiestra górnicza, "dbano o drogi i miejsca dla kuracjuszy". Stworzono odpowiedni "klimat" dla tych, którzy do Wieliczki przyjeżdżali. Jednakże zawirowania dziejowe ( rewolucja krakowska, kryzysy gospodarczy XIX wieku, później I i II wojna światowa ) sprawiły, że koncepcja rozbudowy wielickiego kurortu nie powiodła się, mimo że władze samorządowe wraz z burmistrzem Franciszkiem Aywasem na początku XX wieku kładły duży nacisk na utrzymanie tradycji uzdrowiskowych miasta. Dopiero w latach 50 XX wieku za sprawą Wieliczanina prof. Mieczysława Skulimowskiego uzdrowisko zaczęło się rozwijać. Prof. Mieczysław Skulimowski stworzył nową dziedzinę medycyny zwanej subterraneoterapią i w sposób naukowy wykazał pozytywne oddziaływanie specyficznego mikroklimatu wielickich solnych wyrobisk na organizm człowieka.
Działając w samorządzie wielickim doprowadził do tego, że Wieliczka Rozporządzeniem Rady Ministrów od 1970 roku zaczęła "nosić" cechy miejscowości uzdrowiskowej. Jednakże w późniejszym okresie m.in. brak zaangażowania samorządu wielickiego w sprawy lecznictwa uzdrowiskowego doprowadził w konsekwencji do upadku wielickiego uzdrowiska. Ostatni kuracjusz z Zespołu Uzdrowisk Krakowskich, który prowadził działalność leczniczą na terenie Kopalni Soli "Wieliczka" wyjechał z Kopalni Soli w grudniu 2005 r. W konsekwencji Wieliczka jako miasto w myśl nowej Ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych z dnia 28 lipca 2005 r. przestała nosić cechy miejscowości uzdrowiskowej.
Dzięki staraniom, podjętym przez Kopalnię Soli "Wieliczka" w cytowanej ustawie pojawił się termin "subterraneoterapia" czyli leczenie i oddziaływanie specyficznym mikroklimatem solnych wyrobisk na organizm człowieka, a tym samym pojawiła się szansa, aby miasto Wieliczka w przyszłości mogło ponownie stać się miejscowością uzdrowiskową. W 2003 roku ze struktur Kopalni Soli została wyodrębniona jednostka o nazwie Podziemny Ośrodek Rehabilitacyjno - Leczniczy, który stara się być kontynuatorem dorobku i tradycji sanatoryjnej zapoczątkowanej przez dr Boczkowskiego i prof. Skulimowskiego. Podziemny Ośrodek Rehabilitacyjno - Leczniczy prowadzi obecnie unikatową na skalę światową rehabilitacę układu oddechowego, 135 m pod ziemią na III poziomie kopalni wielickiej w leczniczej komorze "Jezioro Wessel". Turnusy rehabilitacyjno - lecznicze, organizowane przez Ośrodek adresowane są do osób ze schorzeniami układu oddechowego ( nosa, zatok, gardła, krtani, oskrzeli i płuc), astmą i alergiami i przyjmują formę turnusów ambulatoryjnych ( pobyt pod ziemią) i kompleksowych ( pobyt pod ziemią, zakwaterowanie i wyżywienie ) - zarówno komercyjnych (płatnych przez kuracjusza ) jak i ze skierowaniem, w ramach kontraktu z NFZ. Refundacja obejmuje pobyt ambulatoryjny, co oznacza, że zakwaterowanie i wyżywienie jest opłacane przez kuracjusza. Każdorazowy turnus rozpoczyna się badaniem lekarskim w naszym Ośrodku. Po pozytywnym zakwalifikowaniu kuracjusza przez lekarza rozpoczyna się cykl 14 pobytów rehabilitacyjno-leczniczych, podczas których kuracjusze przebywają w leczniczej komorze solnej 6,5 godziny dziennie, pod opieką personelu medycznego. Leczenie w komorze "Jezioro Wessel", ma formę aktywnej rehabilitacji polegającej na nowoczesnej gimnastyce oddechowej uwzględniającej ćwiczenia kontroli oddechu, korekcji wzoru oddechowego, naukę oddychania torem przeponowym, trening mięśni oddechowych oraz zabiegi toalety drzewa oskrzelowego. Pobyt leczniczy wzbogacony jest również o zajęcia z muzykoterapii. W komorze znajduje się również do dyspozycji kuracjuszy sprzęt rekreacyjny - rowerki, atlasy, bieżnie, orbitreki, stół do ping - ponga, bilard.
Podstawową rolę w mechanizmie leczenia odgrywa unikatowy mikroklimat, który cechuje się wyjątkową czystością bakteriologiczną, wysoką wilgotnością względną powietrza w granicach 74 - 90% i dużą zawartością chlorku sodu wynoszącą 24 mg/ m3 oraz takich pierwiastków jak magnez, mangan i wapń. Powietrze to nie zawiera zanieczyszczeń, grzybów, bakterii i alergenów, w które obfituje współczesne środowisko naturalne na powierzchni ziemi. Podziemny Ośrodek Rehabilitacyjno - Leczniczy oferuje również badania EKG, spirometryczne a także konsultacje lekarzy specjalistów (rehabilitacji medycznej, alergolog, pulmonolog, laryngolog, balneoklimatolog) w swoich gabinetach na powierzchni.
Zainteresowani mogą skorzystać dodatkowo z zabiegów fizykoterapeutycznych (magnetoterapia, laseroterapia, elektroterapia ) i masaży leczniczych oraz usług stomatologicznych, kosmetycznych, realizowanych w gabinetach zewnętrznych, z którymi Ośrodek współpracuje. Podczas turnusu kuracjusze mają możliwość zwiedzenia trasy turystycznej oraz podziemnej ekspozycji Muzeum Żup Krakowskich, mogą również wziąć udział w niedzielnej mszy świętej, odprawionej w Kaplicy Św. Kingi.
Na życzenie zainteresowanych organizowane są wycieczki fakultatywne do Krakowa, Zakopanego i innych ciekawych miejsc województwa małopolskiego.
W podziemnych wyrobiskach solnych realizowane są także jednodniowe pobyty profilaktyczno - rekreacyjne dla grup (min. 20 os.). Program autorski Podziemnego Ośrodka Rehabilitacyjno - Leczniczego "Lekcja Zdrowia w Kopalni Soli Wieliczka", łączący elementy profilaktyki z edukacją i rekreacją, został wyróżniony przez Krakowską Izbę Turystyki prestiżową nagrodą ODYS 2004 za najlepszą ofertę własną w turystyce młodzieżowej. Program "U nas oddycha się Łatwiej i Głębiej" obejmuje elementy nowoczesnej rehabilitacji oddechowej, a program "Wessel się Zdrowiem" elementy muzykoterapii.
Kopalnia Soli "Wieliczka" to nie tylko trasa turystyczna i podziemne uzdrowisko, ale to także miejsce badań naukowych. W 2004 r. w wielickiej kopalni podpisana została umowa o wzajemnej współpracy między Collegium Medicum UJ a Kopalnią Soli "Wieliczka", a w 2005 r. podpisano podobną umowę z Akademią Wychowania Fizycznego w Krakowie. Obydwie instytucje zainteresowane są rozwojem bezpośredniej współpracy naukowej, badawczej i dydaktycznej oraz edukacyjnej dotyczącej działalności w zakresie wykorzystywania walorów klimatycznych i zasobów mineralnych Kopalni do celów leczniczych. Współpraca ta zmierza również do realizacji wspólnych prac naukowo - badawczych.
Kopalnia Soli "Wieliczka" Podziemny Ośrodek Rehabilitacyjno - Leczniczy posiada Międzynarodowy Certyfikat ISO 9001:2000 Systemu Zarządzania Jakością w ochronie zdrowia w zakresie profilaktyki i promocji zdrowia oraz rehabilitacji i leczenia schorzeń układu oddechowego i alergii u osób dorosłych i dzieci.
Działania prowadzone przez Kopalnię Soli "Wieliczka" w zakresie lecznictwa uzdrowiskowego to zachowanie dorobku naukowego prof. Mieczysława Skulimowskiego i odpowiedź na potrzeby kuracjuszy, przyjeżdżających do kopalni z całego świata. To także powrót do tradycji uzdrowiskowych XIX wieku i wykorzystanie pozostałych minerałów kopalni, takich jak wody solankowe i błota solankowe ( balneologia ). W tym celu prowadzone są przez kopalnię różne inwestycje i działania m.in. budowa Łazienek Salinarnych czyli bazy zabiegowej, hotelowej i gastronomicznej. Kuracjusze będą zażywali kąpieli solankowych oraz zabiegów odnowy biologicznej. Już zmienia się infrastruktura w otoczeniu kopalni, jednak przywrócenie funkcji uzdrowiskowej miasta Wieliczki i uzyskanie statusu miejscowości uzdrowiskowej to w myśl nowej ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym z 28 lipca 2005 r. zadanie samorządu wielickiego. Tylko sprawne zaangażowanie władz samorządowych Wieliczki może doprowadzić do uzyskania statusu uzdrowiska dla miasta Wieliczki.
Uzyskanie Statusu Uzdrowiska to szansa na nowe miejsca pracy, na pozyskanie środków unijnych, na rozwój infrastruktury miejskiej i miejsc użyteczności publicznej ( kino, teatr, baseny, parki rekreacji, wyciągi narciarskie, zieleńce, deptaki, parkingi i drogi ). To także stworzenie odpowiedniego klimatu dla kuracjuszy, przyjeżdżających na zabiegi rehabilitacyjno - lecznicze do Kopalni Soli Wieliczka - "takiego klimatu", który zatrzymałby ich w Wieliczce na dłużej.
Jestem przekonany, że nowe władze samorządowe Wieliczki przywrócą miastu Wieliczka dawną świetność uzdrowiskową.

Jan Kubas
Dyrektor Podziemnego Ośrodka Rehabilitacyjno - Leczniczego Kopalni Soli "Wieliczka"

Wieliczka, 12.09.2006 r.


| Zobacz wszystkie |





:: Artur Kozioł:





:: Sonda:



:: Polecam:


Stowarzyszenie Brata Alojzego Kosiby
Solidarność Archiwum
Kopalnia Soli Wieliczka

Artur Kozioł (c) by vater