ARTUR KOZIOŁ


:: Artykuły


"Projekt Regis - szansa dla rozwoju Wieliczki"

Unikalny zabytek jakim jest Kopalnia Soli "Wieliczka", zlokalizowana w odległości kilkunastu kilometrów od centrum Krakowa, autostrady A2 i Portu Lotniczego im."Jana Pawła II" w Balicach, dzięki stałej poprawie warunków turystycznego udostępnienia Kopalni, daje możliwości dynamicznego rozwoju Gminy Wieliczka.
Jednym z kluczowych zagadnień wpływających na turystyczne udostępnienie Kopalni a zarazem na poprawę jej bezpieczeństwa jest modernizacja zlokalizowanego w centrum miasta zabytkowego, XIII - wiecznego Szybu Regis. Już od roku 1995 prowadzone są prace modernizacyjne, w ramach których przebudowano obudowę szybową od powierzchni do poziomu IV na odcinku 177 m i zabezpieczono ją przed dopływami wód IV rzędowych. Podniesiono tym bezpieczeństwo kopalni zapewniając stabilność obudowy szybu, zmniejszając zagrożenie wodne i poprawę warunków wentylacyjnych. Wykonane dotychczas konieczne prace związane z szybem prace niezbędne dla poprawy bezpieczeństwa Kopalni umożliwiają podjęcie działań mających na celu wykorzystanie Szybu Regis do celów turystycznych. Działania te ujęto w opracowanym przez Kopalnie Soli "Wieliczka" projekcie pt. "Udostępnienie zabytkowych wyrobisk Kopalni Soli "Wieliczka'' z wykorzystaniem odnowionego XIII-wiecznego szybu "Regis". Projekt ten, zwany dalej "Projektem Regis", obejmuje: modernizację budynków nadszybia z zachowaniem historycznych walorów tych obiektów, zabudowę wieży szybowej nawiązującej do jej historycznego wyglądu oraz zabudowę nowoczesnego urządzenia wyciągowego. "Projekt Regis" przewiduje również poszerzenie zakresu udostępnionych wyrobisk poprzez wykonanie górniczych prac zabezpieczających w wyrobiskach zlokalizowanych bezpośrednio w rejonie szybu Regis na poziomach od I do III.
Zrealizowanie "Projektu Regis" umożliwi zwiedzenie Kopalni Soli "Wieliczka" większej liczbie turystów dając impuls do rozwoju całej Gminy Wieliczka. Podniesieniu ulegnie standard i zakres udostępnienia zabytkowej Kopalni Soli "Wieliczka", w tym dla osób niepełnosprawnych, do poziomu odpowiadającego jej funkcji kulturowej. Szyb Regis wraz z budynkami nadszybia będzie dużą atrakcją turystyczną podkreślająca wizerunek Wieliczki jako Górniczego Królewskiego Miasta. W związku z dużym zakresem finansowym "Projektu Regis" Kopalnia Soli "Wieliczka" nie posiada obecnie środków finansowych pozwalających na jego samodzielną realizację, jednakże mając na uwadze znaczenie "Projektu Regis", Kopalnia postanowiła podjąć starania celem pozyskania wsparcia ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. W wyniku analizy dostępnych źródeł finansowania, we wrześniu 2003 r. opracowano i złożono wniosek o przyznanie dofinansowania "Projektu Regis" ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego Województwa Małopolskiego na lata 2004 - 2006. Wniosek przeszedł z wynikiem pozytywnym pierwszą selekcję oraz został umieszczony na liście projektów zgłoszonych do. Niestety, zmiany tego Programu z dnia 22 grudnia 2003r wykluczyły z kręgu beneficjentów uprawnionych do ubiegania się o dofinansowane przedsiębiorstwa państwowe. Tym samym wniosek kopalni stracił możliwość uczestniczenia w dalszej kwalifikacji i utracił możliwość dofinansowania.
Zaistniała sytuacja skłoniła Kopalnię do podjęcia starań celem umożliwienia występowania o dofinansowanie w ramach tego Programu. Kopalnia wystąpiła do: Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, Marszałka Województwa Małopolskiego, Przewodniczącego Sejmiku Samorządowego Województwa Małopolskiego, Kierownika Zespołu ds. Funduszy Strukturalnych i Strategii Rozwoju Kultury w Regionach w Ministerstwie Kultury, z prośbą o wsparcie starań Kopalni w zakresie uzyskania dofinansowania ze środków ZPORR.
W wyniku podjętych działań Kopalnia uzyskała: wsparcie Sejmiku Samorządowego Województwa Małopolskiego wyrażone w podjętej przez Sejmik Rezolucji Nr 18/04 z dnia 23 lutego 2004r. w sprawie wsparcia starań Kopalni Soli "Wieliczka" Przedsiębiorstwo Państwowe w pozyskiwaniu środków z Unii Europejskiej na udostępnienie i zabezpieczenie zabytkowych wyrobisk oraz pozytywne opinie dotyczące objęcia projektów Kopalni Soli "Wieliczka" możliwością dofinansowania ze środków ZPORR od Ministra Kultury i Pełnomocnika Ministra Kultury ds. Funduszy Strukturalnych, W oparciu o ww. opinie Kopalnia przygotowała kolejny wniosek o wsparcie w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego na lata 2004 - 2006. W związku z tym, w lutym 2004r z inicjatywy Kopalni zawarte zostało porozumienie z Gminą Wieliczka w sprawie wsparcia Kopalni w działaniach na rzecz realizacji "Projektu Regis" W porozumieniu Gmina Wieliczka wyraziła intencję udziału finansowego w realizacji tego projektu w kwocie 380 000 zł. Skorygowany wniosek uwzględniający ww. porozumienie Kopalnia opracowała i złożyła w czerwcu 2004 r. Pomimo uzyskanego wsparcia dla Projektu Regis" ze strony ww. instytucji Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego ponownie nie zakwalifikował "Projektu Regis" do dalszych etapów oceny, uzasadniając to brakiem możliwości zakwalifikowana Kopalni do kręgu beneficjentów Programu ZPORR.

W wyniku prowadzonego w Kopalni stałego monitorowania możliwości pozyskania środków wspierających finansowanie procesu zabezpieczenia i ratowania Kopalni stwierdzono możliwość pozyskania środków na realizację Projektu Regis w ramach zatwierdzonego przez Radę Ministrów, w lipcu 2005 r, "Programu Operacyjnego dla wykorzystania środków finansowych w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego", w którym wśród beneficjentów działania pt."Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast" wskazano przedsiębiorstwa państwowe i zakłady budżetowe jednostek samorządu terytorialnego nie działające w celu osiągnięcia zysku.
W związku z tym Kopalnia opracowała i w listopadzie Kopalnia Soli "Wieliczka" złożyła w Ministerstwie Kultury i Dziedzictw Kulturowego wniosek o dofinansowanie "Projektu Regis" ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego dla alokacji 2004-2005 w zakresie obszaru priorytetowego "Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast". Koszt realizacji projektu określono na 7 867 196 Euro, w tym kwota objęta wnioskiem o dofinansowanie w wysokości 6 687 117 Euro. Wniosek został sporządzony zgodnie z warunkami naboru wniosków ogłoszonego przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy występującego jako Krajowy Punkt Kontaktowy. Koszt realizacji projektu określono na 7 867 196 Euro, w tym kwota objęta wnioskiem o dofinansowanie w wysokości 6 687 117 Euro. W marcu 2006 r. Kopalnia otrzymała z Departamentu Strategii Kultury i Spraw Europejskich informację o decyzji Zespołu - Komitetu Sterującego dla Priorytetu 3 Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego Kopalnia Soli "Wieliczka" z dnia 1 marca 2006 r. o nie rekomendowaniu wniosku Kopalni Soli "Wieliczka" o dofinansowanie projektu pt. "Udostępnienie zabytkowych wyrobisk Kopalni Soli "Wieliczka" z wykorzystaniem odnowionego XIII-wiecznego szybu "Regis"" ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego dla alokacji 2004-2005 w zakresie obszaru priorytetowego "Ochrona kulturowego dziedzictwa europejskiego, w tym transport publiczny i odnowa miast". Decyzję podjęto pomimo wysokiej oceny formalno - ekonomicznej (39 na 43 punkty możliwe do uzyskania, przy założeniu że do dalszej oceny kwalifikuje 26 punktów) i oceny merytorycznej (30 na 48 punkty możliwe do uzyskania, przy założeniu że do dalszej oceny kwalifikuje 29 punktów) wniosku, wynoszącej łącznie 69 pkt. Wypada podkreślić, że rekomendację otrzymali wnioskodawcy, których wnioski uzyskały niższą ocenę.

Dotychczasowe starania o pozyskanie środków na sfinansowanie "Projektu Regis" nie odniosły jeszcze oczekiwanego rezultatu, jednakże rosnące zainteresowanie staraniami Kopalni w instytucjach decydujących o udzieleniu takowego wsparcia daje nadzieje na pozytywne ich zakończenie. Przejawem tego zainteresowania jest zaproszenie skierowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego do zgłoszenia propozycji kluczowych projektów inwestycyjnych, dotyczących zabytkowej Kopalni Soli w Wieliczce, do ujęcia w opracowywanym przez ministerstwo Planie inwestycyjnym na lata 2007 - 2013. Finansowanie zadań ujętych w tym planie będzie możliwe w ramach konsultowanego obecnie przez Rząd "Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007 2013" finansowanego ze środków Europejskiego Fundusz Rozwoju Regionalnego. W przygotowanej przez Kopalnię propozycji kluczową pozycję zajął "Projekt Regis".

Mając na uwadze znaczenie "Projektu Regis", uważamy wsparcie promocji tego Projektu i działań dla uzyskania środków na jego realizację za ważny element programu Gminy Wieliczka na lata 2007 -2010.

Jarosław Chwałek

| Zobacz wszystkie |





:: Artur Kozioł:





:: Sonda:



:: Polecam:


Stowarzyszenie Brata Alojzego Kosiby
Solidarność Archiwum
Kopalnia Soli Wieliczka

Artur Kozioł (c) by vater